Бороо

Эзэнгүй гудамж... гэрэлгүй цонх... хэнийг ч үл хайхрах бороо, энэ бүгд хоёр нүдээрээ харсан зүйлс минь. Би гэрээсээ гарлаа, бороо орсоор л... эхлээд тэр хөрж амжаагүй байсан хацрыг минь норголоо, дараа нь гар, дараа нь үс. Бороо надад ямар байгааг ойлгосон юм шиг л миний дээрээс дусал дуслаар бууж байлаа. Ганцаардал цээжинд минь хаант улсаа байгуулаад хэдийнээ амжижээ, гэсэн хэдий ч бороо тэр улсыг мөхөөхийг хүсч, хэлж чадахгүй ч гэсэн надад хань болмоор байгаагаа хэлгүй тэнгэрээс буух албатуудаараа дамжуулна. Зүрх минь үхэж, шаналалын ангал руу унаж байхдаа түг түг хэмээн лугшсаар харанхуй руу шидэгдэх замд хамтрагч минь болж тайтгаруулахыг оролдсон бороо. Тэр миний зовлонг өөрийн ид шидээрээ анагаахын хүсэх боловч найдвар тасарсан гэдгийг би мэдэж байлаа. Яг энэ мөчид хөл минь намайг дагуулан хаа нэгтээ хэн нэгнийг хайн явав.

Гэгээтэй хэдий ч хүйтэн хөндий тэр замаар хайсаар бас алхасаар. Нэлээд хугацаа өнгөрлөө, нэг л мэдэхэд тэдний гадаа байлаа. Бороо орсоор л... гарч ирэхгүйг нь мэдсээр байж цонхноос нь нүд үл сална. Гэнэт ганцаардлын тоосонд дарагдсан дурсамжаас минь тэр нэгэн хаврын уйтай өдөр гэрэлтсээр гарч ирэн бодлын далайд минь унав. Би нэг залууг харж байлаа, итгэл найдвараар дүүрэн тэнэгхэн тэр залуу бол би... Хайрын баланд мансууран тэсгэл алдахдаа сэтгэлээ үл барьж чадсан тэр нэгэн залуу.Тэр хэн нэгний араас урам зориг, сэтгэл зүрх, бүх найдвараа өвөртлөн ангиасаа яаран гүйн гарлаа. Би түүнд хамаг чангаараа зогс! битгий! гэж хэлэх гэсэн боловч би дуугарч чадалгүй хоосон горьдлого тээн ширтэнэ. Тэр өөрийн хайж байсан хүнийг олсон бололтой... харамсалтай нь өвөртөлж гарсан бүх урам нь хормын төдийд ганцхан үгэнд хугарч, эр зориг нь тэр дороо мохож, сэтгэл зүрх нь ахин дахин хайр найргүй амнаас гарах хурц авианд зүсэгдэж, хоёр нүднийх гал ус цацуулсан юм шиг мөхөж байгааг би харж байлаа. Залуугын амнаас гарсан хамгийн сүүлийн үг нь "-Баярлалаа", энэ үг эцэс төгсгөл нь үл харагдах шаналалын үүдийг нүд эрмэх зуур нээсэн түлхүүр байсан юм.

Ухаан минь эргэн ирэхэд би бүдэгхэн гэрэлтэй тэр цонхруу ширтсэн хэвээр, бороо орсон хэвээр боловч өөрчлөгдсөн ганц зүйл нь шалба норсон хувцас. Сэтгэл шулуудан харихаар шийдлээ, нэгэнт л тэр гарч ирэхгүйгээс хойш... хамгийн сүүлийн удаа эргэж нэг хараад чигээрээ алхалаа. Энэ мөчид би даарснаа бас норсноо мэдэрлээ. Улам хурдан, улам том алхасаар... эргэж харчихвий гэхээсээ айж чигээрээ зам дагуу алхасаар л. Хаа нэг тийш алхан өнгөрөх хүмүүс, гэр лүүгээ хурдалж буй машинуудыг үл тоон цээжин дотор өрнөх тулааныг үргэлжлүүлсээр нэг нь мэдэхэд хуучин цэнхэр будаг нь халцарсан орцныхоо хаалганы дэргэд ирсэн байв...

Би гэрээсээ гарахдаа энэ бороонд гашуун дурсамжийг минь угаагаасай гэж хэтэрхий их найдаж байж. Хэдий тэр хүслийг минь гүйцэлдүүлж чадаагүй ч, чадах ядахаараа миний хажууд байж хүйтэн дуслаараа бүлээн нулимасыг минь далдалсан чиний ачийг би мартахгүй.

Хэрэггүй амьдралыг хэнэггүй туулъя

Хавар болжээ... Өвс ногоо гарч ирээгүй байгаа ч нимгэн хувцастайгаа ганцаархнаа чимээ шуугиан бужигнасан гудмаар алхахад халууцах шиг. Нас нь явсан утасныхаа хэдэн хуучин дууг өдөр болгон ээлж дарааллан сонссоор удахгүй бүгдийг нь цээжлэх байх. Урь ороод ч тэр үү их л ажил хичээл ихтэй бас идэвхитэй амьдралд хөл тавьсан. Намайг ийм байхыг нэг л хүн хүссэн гэж бодоод өөртэйгээ тэмцэн түүний төлөө өөрийгөө завгүй бас залхуугүй байлгаж бор өдөр хоногыг туулан өнгөрүүлнэ.


Дурлал гэж сохор болохоор сайн болохгүй гэж хичнээн зүтгэж, цээжиндээ түгжсэн хэдий ч хорьж болохгүй шувуу адил хэн нэгний өлмийд нисч очоод далавчаа хураан суужээ. Хүн болгон адилгүй хүлэг болгон жороогүй болохоор тэр мэдээж бусдаас онцгой зүйлүүдтэй. Түүний байгаа байдал биеэ даасан яг л тэнгэрт хэний ч туслалцаагүй хөвөх үүл мэт. Харц нь сэтгэлийг минь нэвт харж байгаа мэт мэдрэгдэхээр ухаалаг бас хүчтэй нь юутай ч зүйрлэшгүй. Бид магадгүй жирийн л нэг найзууд байх, хэрэгтэй үедээ ам нээж бусад үед нь би ярих шалтгаан эцэс төгсгөлгүй бодлын далайгаас хайна. Тэрнийг харах тоолонд зүрхэнд минь аянга бууж хурдан хирнээ хүчтэй цохилох ч нөгөө талаас тархины минь эс амьсгал хурааж байгаагаа илэрхийлэхэд харамссан уушиг минь гүнзгий амьсгаа авч харууслын аязаар буцаан гаргана.

Би төөрч байна, би үзүүр нь харагдахгүй харанхуй ой дунд хөл нүцгэн хэн нэгнийг хайн ядрахаа мэдэлгүй гүйж байна. Би айж байна, би уйтай орчлонгын гашуун зовлонгоос ахиж амсахвий гэхээс үхэтлээ айж будилж сууна. Эр хүний зориг тэвчээр хаана байна аа? Аан тийм магадгүй жилийн өмнөх үхлийн шархнаас болоод хорвоогын мөнх бусыг үзүүлсэн байж болох оо. Тэр шарх анисан хэдий ч сорьвоо хэдийнээ цээжин дээр минь хичнээн арчилсан ч арилахгүйгээр үлдээжээ. Хөөрхий дөө энэ залуу гэж өрөвдсөний хэрэггүй ээ, би таниар өрөвдүүлэхээр гавъяа байгуулсан баатар хүн биш, би бол гаднаа жаргалтай ч дотроо зовлонтой олон мянган залуусын нэг нь.

Гэхдээ өдий зэрэгт хүрэх цагын шуурганд би баяр гуниг хосолсон амьдралдаа ганц зүйлийг сурсан байж магадгүй гэж өөрийгөө дуу муутай ч бахархалтайгаар итгүүлдэг. "Хэзээ ч битгий бууж өг" энэ бол миний амьдралдаа баримтлах эхний бас эцсийн зарчим. Нулимсаар ундалдаг амьдрал чиний бахыг хангаж чиний өмнө өвдөг сөхрөн давстай шүүдрийн дуслаа унагахгүй ээ. Би чиний өмнө босч зогсоод хамгийн чангаараа "Би чамаас айхгүй байна" гэж худлаа ч гэсэн хэлэх болно. Тиймээс би алтан шар нар мандахтай зэрэгцэн босч толинд өөрийгөө хараад чиний жаргах цаг чинь болсон гэж хэлээд гэрийнхээ босгын давна аа.

Шударга үнэн бас зовсны эцэст жаргадаг гэдэг үнэн л юм бол би энэ удаа ялагдал харууслын вальсыг сонсох ёсгүй ээ. Хэзээ нэгэн цагт гэж өөрийгөө тайвшруулсаар залхлаа, тиймээс би өнөөдрөөс, нарт энэ ертөнцөд амьдрал чамтай дайн зарлаж байна. Хэн нь ч ялсан бай би харамсахгүй ээ, хэнийх нь ч зөв байсан би хайхрахгүй ээ. Надад ганцхан зүйл л хамаатай тэр бол чи... 

Чи надтай байхад би зовлонгын жаргалтайг гайхна, 
Чи надтай байхад би ялагдлын дуунд баяртайгаар бүжиглэнэ, 
Чи надтай байхад би өвдсөн ч бахархалтайгаар инээх болно,
Чи надтай байхад надад өөр юу ч хэрэггүй ээ.

Би ганцаараа биш

Хавар болчихжээ... Хэдий өвс ногоороогүй ч дулаахан сайхан өдрүүд. Автобусны үнэмлэхээ алга болгож санаа нэг амарсан, яагаад гэвэл алхах гэхлээр байнга саад болдог эд. Ойрын үед юуг гэмээр ч юмдээ. Нэг л биш. Хүн болгон харагдаж байгаа шигээ байдаггүйн адилаар, гаднаа инээж дотроо шаналж л явна даа. Уул нь хийсэн гавъяагүй байж шаналаж шалтаг тоочих эрх надад байхгүй. Би их аймхай юм. Таалагдсан охиндоо сайн болохоос би айдаг. Дараа нь хаягдвал эсвэл тоогдохгүй бол гэсэндээ. Үүнийг нэг үгээр өргөс гэдэг. Өргөс бол их зовсон хүнд байдаг хашир чанарын илрэл. Хаврын синдом эхэлсэн л юм чинь залуу хүн байна таалагдсан охиноо овоо хараандаа авах нь мэдээж, гэсэн хэдий ч сайн болж чадахгүй нь. Урьд нь ч юу болвол болог гээд л араас нь гүйх ч юм уу оролдоод үздэг байлаа, одоо харин бүр тэр чигт нь орхичиж байна. Буруу л юм байгаа юм даа. Энийг хэдэн долоо хоног бодож явсны эцэст одооноос өөрчилөе гэж бодлоо, яадаг юм зовбол зовно л биз. Залуу хүн алдхыг хэн байг гэхэв, хаширлаад байвал хөгширтлөө яваад байж чадна. Өнөөдрөөс би чамтай дайн зарлалаа хайр дурлалаа, чи ахиж ялах уу? би анх удаагаа хожих уу? харая. Эр хүн долоо дордож найм сэхдэг юм хойно оролдоод үзнэ ээ.

Хүн болгон өөрийн гэсэн бодолтой бас өөрийн гэсэн зовлонтой. Хэрвээ миний таньдаг хүн зовж байвал би туслахыг хичээдэг, бүр өөд нь татчихгүй ч ядаж л жаахан тусалдаг байлгүй дээ. Зарим хүмүүс туслаж байгааг буруугаар харах юм, гэхдээ яахав дээ би л дотроо зөв юм бодож байвал тэр бусдын юу бодох надад хамаагүй. Гэтэл надад таалагддаг нэг нь бас тэгж бодох вий дээ, уул нь санаандгүй л хамт байж таараад байгаа юмсан. Би сайн сонсогч байхыг сурсаан, давгүй зөвлөгч байхыг ч сурсан байж болох, гэхдээ би арай л бүрэн туслаж чадахгүй юм. Би заавал туслах албагүй л дээ гэхдээ чиний хажууд чиний төвөггүй чадах юмыг найз чинь зовж хийгээд байвал зүгээр хараад суух хэцүү, найз чинь амьдралыг утгагүй байна гэж гомдоллож байхад дуугүй хараад байх хэцүү, таньдаг хүн чинь уйлж суухад хажуугаар нь хараад өнгөрөх хэцүү. Би туславал тусалсан шиг туслахыг хичээдэг. Тусалсны дараа би тэд нарт хэрэггүй болсон удаа олон. Хариу нэхэж тусладаггүй ч ядаж л аятайхан харьцаж болдоггүй л юм байхдаа. Хэзээ ч хэнээс ч тусламж гуйж байгаагүй юм шиг л аашилцгаана яг л жаахан хүүхдүүд шиг. Товчхондоо хэлэхэд шалгалт шүүлэг, мөнгө төгрөг, нэмэлт хүч хэрэг болохоор л Оюунболдыг санадаг. Тэрнээс бусад цагт Оюунболд бол хол. За яахав дээ байгаа дээрээ туслаж л байя. Хүн тарьсан тариагаа л хураадаг.

Би л ганцаараа зовоод байгаа юм шиг бодогдож эхэлж байтал нэг хүн азаар гараад ирсэн. Нэрийг нь дурдаад яахав дээ яагаад гэвэл тэр хүн энийг бас уншина. Эмээ дүү 2тойгоо амьдардаг гэсэн, өвөө нь хорвоод хэн ч мөнх амьдардаггүйг гэрчилсэн. Амьдралыхаа зах зухаас ярьхад л миний зовлон хажууд нь хүүхдийн тоглоом шиг санагдсан. Би ч ичмээр юмаа, жаахан зовсноо тэнгэрт тултал бодож ганцаараа л зовж байгаа юм шиг сэтгээд л. Тэгтэл миний хажууд тэр хүн амьдралыг үзчихсэн хүн юм байна. Надтай жацуу ч гэсэн миний хажууд юм үзсэн толгой юм. Хэрвээ чи энийг уншиж байвал би чамд чадхаараа туслана аа гэхдээ битгий их найдаарай миний хийж чадах зүйл тоотой хэдхэн. Бас чамд баярлалаа нүдийг минь жаахан ч гэсэн нээсэнд.

Дуугүй болоод байсан чинь одоо ч сайхан чалчиж өгч байгаа шүү, амнаас хэрэгтэй хэрэггүй үгнүүд унаад л. Яагаад ч юм энэ эхийг хэн нэгэнд таалагдах гэж бичээд байгаа юм шиг санагдаж байна. Уншиж байвал чамд тааруулж бичиж байгаа юм байна Moon Mountain. Хичээл дээр чамайг цоо ширтээд л суудаг бодвол чи ажигласан л байлгүй дээ. Тэнэг санагддаг бол уучлаарай гэхдээ би чамайг харах дуртай. Тэгж суухад өөрийн эрхгүй шүлэг орж ирдэг:

Байгаа байдал чинь энгийн бас чамин
Сэтгэл чинь харин мөнхийн бас цайлган
Өөртөө дасгаад хамт үүрд байхсан
Өөрийн гэсэн хайртай болохсон
Өнөөдөр чамд сэтгэлээ хэлж хүндрүүлэхгүй
Өмнө чинь сөгдөж хайр гуйж зовоохгүй...

Ингээд л ороод ирдэг. Тийм ч сайн болоогүй ээ яагаад гэвэл дурласан хүн л зөвхөн урлагын бүтээл гаргаж чаддаг байх, үгс өөрөө ундарч, бадгууд ээлж дарааллан орж ирнэ яг л хөгжим шиг уянгалаг бас зөөлөн.

Эцэст нь хэлэхэд би энэ хорвоо дээр ганцаараа биш, чи ч бас, бас чи ч бас, хэн ч энэ хорвоо дээр ганцаараа биш. Хэрвээ хэн нэгэн тэгж бодож байгаа бол би чиний хажууд байгаа шүү, чи зөвхөн олж харахгүй байгаа тул нүдээ сайн нээгээрэй. Бас дурсамжийг хайрлах гэж хадгалдаг болохоос бусадтай жиших гэж хадгалдаггүй юм шүү тийм болохоор өнгөрсөндөө бүү амьдраарай уруудхын цондон. Уншсан хүмүүст хандаж хэлэхэд хайран цагаа үрж миний сараачсан хэдэн үгсийг уншсанд баярлалаа.